تاثیر کافئین هنگام مطالعه

کافئین آلکالوئید، تلخ، بدون بو، بلورین و سفید رنگ با فرمول C8H10N4O2 می باشد که در چاى، قهوه و کولا وجود دارد. کافئین به مقادیر متفاوت در دانه، برگ و میوه  بعضی از گیاهان یافت می شود.رایج ترین شکل مصرف کافئین، نوشیدن دم کرده قهوه و چای است.کافئین همچنین در شکلات (کاکائو) و در مواد غذایی و نوشیدنی های حاوی کولا مانند نوشابه های گازدار وجود دارد.کافئین در انسان به عنوان  محرک دستگاه عصبی مرکزی عمل کرده و باعث رفع موقتی خواب آلودگی و حفظ هوشیاری می گردد.عقاید و نظرات مختلفی درباره نوشیدنی‌ها یا غذاهایی كه باعث افزایش تمركز یا کاهش خواب می‌شوند، وجود دارد.از قهوه گرفته تا شكر و پروتئین كه گفته می شود تمركز را افزایش می‌دهند.حتی كار به جایی رسیده است كه مكمل‌های غذایی خاصی برای این منظور به بازار آمده‌اند تا حافظه، توجه و عملكرد مغز را بهبود ببخشند.

اما آیا واقعا مواد غذایی خاصی باعث تقویت هوشیاری و آگاهی می‌شوند و ما می‌توانیم با مصرف آنها و با خیال راحت برای امتحان یا کنکور بیدار بمانیم و درس بخوانیم؟

اول این كه نمی توان از تاثیر غذا روی ذهن و قدرت تفكر چشم پوشی كرد.دوم این كه هیچ غذایی جادویی خاصی وجود ندارد كه بتواند قدرت ذهنی افراد را به صورت معجزه آسایی افزایش دهد. بنابراین باید واقع گرا بود و به صورت مبالغه آمیز با این مساله برخورد نكرد.اما یك خبر خوب در این زمینه وجود دارد و آن، این است كه بعضی غذاها برای كوتاه مدت باعث افزایش تمركز فرد می‌شوند.

بسیار از مردم حاضرند قسم بخورند كه قهوه همراه با شكر، در شرایطی كه آنها به تمركز فراوانی نیاز داشته اند، به كمك آنها آمده و كاملا موثر بوده است. افراد زیادی به این مساله و مسائلی از این قبیل باور دارند.معتقدند موادی مثل قهوه، چای، مواد شیرین مثل بستنی یا شیرینی‌جات و یا مواد غذایی كه از هر دو ماده مذكور دارند، مانند شكلات و نوشیدنی‌های مقوی مثل لیموناد، ذهن آنها را باز و آماده تفكر بهتر می كند.

دكتر ویلسون، سخنگوی انجمن رژیم غذایی آمریكا معتقد است كافئین موجود در قهوه می‌تواند در رفع خستگی مفید باشد و به فرد انرژی بدهد.اما این اثر كاملا كوتاه مدت است و در اصل خصوصیات  خود فرد است،كه طول مدت واكنش، نسبت به چنین موادی را تعیین می‌كند. بعضی از مردم با مصرف این مواد احساس بهتری دارند و به علت اثرات تحریكی این مواد، میزان ضربان قلب آنها افزایش می‌یابد، در حالی كه بعضی دیگر احساس ناراحتی می‌كنند و عصبی می‌شوند. همین حالات ناراحتی و عصبی شدن می‌تواند تمركز فرد را مختل و مساله را بغرنج‌تر كند. حتی اگر فردی با مصرف این گونه مواد غذایی احساس بهتری داشته باشد، به هر حال بعد از رفع اثرات این مواد غذایی، دوباره به حالت قبلی برمی‌گردد و گاهی اگر این مواد بیش از حد مصرف شوند، مشكل ساز می‌شود.چرا كه اثبات شده مصرف بیش از حد قهوه به دلیل داشتن كافئین زیاد، باعث از بین رفتن تمركز می‌شود.

از سوی دیگر، اثر شكر بر هوشیاری و آگاهی كمی پیچیده‌تر به نظر می‌رسد. این واقعیت وجود دارد كه مغز از گلوكز به عنوان منبع اصلی سوخت استفاده می‌كند. در یك مطالعه كه روی 20 نفر انجام شد، از نوشیدنی شیرین یا كربوهیدرات‌ها استفاده شد و در هیچ كدام از آنها وضعیت حافظه به طور مشخص بهتر نشد. تنها نتیجه‌ای كه به نفع مواد شیرین تمام شد، این بود كه غذاهای بسیار شیرین اثراتی سریع، كوتاه مدت و مثبت بر توانایی ذهنی دارند.

تحقیقات نشان داده است كه هر چه مقدار مصرف گلوكز بالاتر باشد، اثراتش بر روی حافظه بهتر و بیشتر می‌شود، اما وقتی به یك مقدار خاصی می‌رسیم، دیگر شرایط بهتر نمی‌شود و حتی بدتر می‌شود.

کافئین ما را هیجان زده می کند! نه،این درست نیست. کافئین انتقال دهنده های عصبی دوپامین و گلوتامات را قادر می سازد که با تقلید از عملکرد آدنوزین هیجان ایجاد کنند.(که مسئول کاهش فعالیت سلول های عصبی و ایجاد حالت خواب آلودگی است.)