بررسی علمی یک دغدغه‌ی پنهان در دوره ابتدایی

چرا بعضی از پسران در دوره ابتدایی از مدرسه دل‌زده می‌شوند؟

دل‌زدگی از مدرسه از کجا شروع می‌شود؟

در سال‌های ابتدایی تحصیل، علاقه یا بی‌علاقگی کودک نسبت به مدرسه به‌تدریج شکل می‌گیرد.

بسیاری از پسران در دوره ابتدایی، بدون آن‌که مشکل یادگیری مشخصی داشته باشند، نشانه‌هایی از فاصله گرفتن از مدرسه نشان می‌دهند.

این دل‌زدگی معمولاً نتیجه‌ی یک عامل واحد نیست، بلکه حاصل تجربه‌های آموزشی نامتناسب در طول زمان است.

پسران در سنین دبستان، به‌طور طبیعی انرژی بالا، نیاز به تحرک و تمایل به یادگیری از طریق تجربه دارند.

زمانی که آموزش به شیوه‌ای یکنواخت، نشسته و صرفاً مبتنی بر انتقال شفاهی مطالب ارائه می‌شود، بخش مهمی از ظرفیت یادگیری آن‌ها نادیده گرفته می‌شود.

این ناهماهنگی، یکی از ریشه‌های اصلی بی‌علاقگی به درس در آموزش ابتدایی پسران است.

نقش روش‌های آموزشی در افت انگیزه تحصیلی

تحقیقات تربیتی نشان می‌دهد که روش‌های آموزشی نقش مستقیمی در شکل‌گیری نگرش دانش‌آموزان نسبت به مدرسه دارند.

در کلاس‌هایی که فرصت مشارکت، پرسش‌گری و فعالیت عملی محدود است، دانش‌آموز به‌تدریج نقش منفعل پیدا می‌کند. این مسئله در مورد پسران، با سرعت بیشتری به کاهش انگیزه و افت تحصیلی منجر می‌شود.

تأکید بیش از حد بر نمره، مقایسه‌ی مداوم دانش‌آموزان با یکدیگر و نادیده گرفتن تفاوت‌های فردی، باعث می‌شود کودک احساس کند تلاش او دیده نمی‌شود.

در چنین شرایطی، مدرسه به‌جای محیطی برای یادگیری، به فضایی پرتنش و اضطراب‌آور تبدیل می‌شود.

تأثیر فضای هیجانی مدرسه بر دانش‌آموزان پسر

یکی از عوامل کمتر دیده‌شده در دل‌زدگی از مدرسه، فضای هیجانی کلاس درس است.

پسرانی که به‌طور مداوم بازخورد منفی دریافت می‌کنند یا فرصت تجربه‌ی موفقیت ندارند، به‌مرور اعتمادبه‌نفس خود را از دست می‌دهند.

این کاهش اعتمادبه‌نفس، مستقیماً بر عملکرد تحصیلی و علاقه به یادگیری تأثیر می‌گذارد.

مدرسه ابتدایی پسرانه‌ای که به هیجانات دانش‌آموزان توجه دارد و اشتباه را بخشی طبیعی از فرآیند یادگیری می‌داند، می‌تواند نقش مهمی در پیشگیری از بی‌علاقگی به درس ایفا کند.

نتیجه گیری

دل‌زدگی از مدرسه در دوره ابتدایی پسران، مسئله‌ای تدریجی و قابل پیشگیری است.

زمانی که آموزش متناسب با ویژگی‌های رشدی، ذهنی و هیجانی دانش‌آموزان طراحی شود، علاقه به یادگیری به‌صورت طبیعی شکل می‌گیرد.

توجه به روش‌های آموزشی، فضای هیجانی مدرسه و نیازهای واقعی پسران، می‌تواند از بروز افت تحصیلی در سال‌های بعد جلوگیری کند.

ما در دبستان پژوهان در تلاش هستیم با توجه به ویژگی های رشدی ،ذهنی و هیجانی  هر دانش آموز محیطی را فراهم کنیم که آنها از درس خواندن نهایت لذت و بهره ی کافی را داشته باشند.

منابع:

1. شعاری‌نژاد، علی‌اکبر. (1391). روان‌شناسی کودک و نوجوان. تهران: انتشارات اطلاعات.

2. سیف، علی‌اکبر. (1394). روان‌شناسی پرورشی (یادگیری و آموزش). تهران: انتشارات دوران.

3. شریعتمداری، علی. (1392). اصول و فلسفه آموزش و پرورش. تهران: انتشارات امیرکبیر.

4. منصور، محمود. (1390). روان‌شناسی رشد از کودکی تا نوجوانی. تهران: انتشارات سمت.

5. وزارت آموزش و پرورش. (1398). راهنمای عملی مشاوره و حمایت روانی دانش‌آموزان دوره ابتدایی. تهران: دفتر امور تربیتی و مشاوره.

6. Santrock, J. W. (2018). Child Development. New York: McGraw-Hill Education.

7. Woolfolk, A. (2020). Educational Psychology. Boston: Pearson Education.

8. Piaget, J. (1972). The Psychology of the Child. New York: Basic Books.